या आहेत जगातील सर्वात धो’कादायक नौकऱ्या, या नोकरी मध्ये तर खेळावी लागते मृ’त्यूशी झुंज, पण पगार मात्र…

मुंबईच्या इलेक्ट्रिक कर्मचाऱ्यांबाबत आनंद महिंद्राच्या ट्विटनंतर धो’का’दा’य’क नोकऱ्यांबाबत चर्चा सुरू आहे. परंतु उंचीवर विजेचे काम करण्याशिवाय अशी अनेक कामे आहेत, जे काम लोक आपला जी’व मुठीत ठेऊन करतात. तेही फक्त दोन वेळाच्या भाकरीसाठी. आम्ही तुम्हाला अशा 11 सर्वात जास्त जो’ख’मीच्या नोकऱ्यांबद्दल सांगत आहोत.

देशातील आघाडीचे उद्योगपती आनंद महिंद्रा यांनी महाराष्ट्र राज्य इलेक्ट्रिक पॉवर कंपनी लिमिटेडच्या कर्मचाऱ्याचा व्हिडिओ शेअर करताना लिहिले की, “आता कधीही त’क्रा’र करण्यापूर्वी मी उंचावर जो’खीम घेत काम करत असलेल्या अशा शूर वीरांचा विचार नक्की करेन आणि त्यांच्या सुरक्षेसाठी प्रार्थना करीन.” तेव्हापासून आनंद महिंद्राच्या या ट्विटमुळे देशभरात अशा नोकऱ्यांबद्दल वा’द सुरू आहे, ज्यामध्ये कामगार स्वताःचा जी’व धो’क्यात घालून काम करतात.

विंडो ग्लास क्लीनर – विंडो ग्लास क्लिनरचे काम खूपच भ’या’नक आहे. खूप उंच टांगून ग्लास स्वच्छ करणारे हे कामगार अनेकांना दातखालील बोट दाबण्यास भाग पाडतात. उंची आणि हृदय कमकुवत असलेले लोक हे काम कधीही करु शकत नाहीत. हे काम करणार्‍यांसाठी सुरक्षेच्या अनेक बंदोबस्त केल्या गेल्या आहेत, परंतु तरीही या काम दरम्यान त्यांचे जी’व धो’क्यात येत आहे.

इलेक्ट्रिक पोल आणि हायटेन्शन लाइन : इलेक्ट्रिक पोल किंवा हायपरटेन्शन लाइन वर काम करणारे काम काम करताना आणि दुरुस्ती करताना अनेक मीटर उंच जातात. इतक्या उंचावर काम करणे ही स्वतः मोठ्या धो’क्याची बाब आहे, मग तारांमध्ये चालणारी वीज हा धो’का दुप्पट करते. मग, जर तुम्ही परदेशाऐवजी भारताबद्दल बोललात तर भारतात जे लोक हे काम करतात, ते लोक हे कोणत्याही क्रेनशिवाय, हात धरुन वर चढून हे काम करतात.

ट्रक चालक : ट्रक चालकाची नोकरी देखील खूप गं’भी’र असते. त्यांना एकाच प्रवासात हजारो किलोमीटरचा प्रवास करायचा असतो. यावेळी, महामार्गावर अनेक दिवस प्रवास करण्याचे धो’के आहेत. याशिवाय झोपेमुळे आणि अजाणतेपणामुळे खूप मोठे अ’प’घा’त होण्याची भी’ती देखील आहे. भारतात दरवर्षी कोट्यवधी रस्ते अ’प’घा’त होतात.

लोखंडी व पोलाद कारखान्यात काम करणारे : जे येथे काम करतात त्यांना गं’भी’र इ’जा होण्याची शक्यता असते. तर त्यांचे शरीर एखाद्या उष्ण गोष्टीच्या संपर्कात आल्यानेहि त्यांना खूप त्रा’स होतो. या क्षेत्रातही दरवर्षी बर्‍याच कर्मचाऱ्यांचा मृ’त्यू होतो.

कचरा उचलणारे आणि रीसायकलर्स : घाण व रसायनांच्या संपर्कात येण्यामुळे या लोकांना बर्‍याचदा त्वचेच्या गंभीर आ’जा’राचा धो’का असतो. या उद्योगांमध्येही कचर्‍याच्या जीवघेण्या घटकांमुळे दरवर्षी शेकडो कर्मचारी म’र’तात.

एअरक्राफ्ट पायलट्स आणि फ्लाइट इंजिनियर्स : जगातील बरेच लोक विमानांना घाबरतात. अशा परिस्थितीत ते विमान कोण चालवित आहे, त्यांना आपण काय म्हणणार. तथापि, जगातील सर्वात धो’का’दायक नोकरी पायलट आणि उड्डाण अभियंत्यांची असून ही नोकरी जगातील सर्वात जबाबदारिची नोकरी आहे. आणि इतर धो’का’दायक नोकर्‍यामध्ये हि नौकरी अपवाद आहे कारण हजारो लोकांना हि नौकरी करायची आहे.

मच्छीमार : हवामानाचा अंदाज लावण्यास सक्षम असलेल्या यंत्रणेत दररोज नवीन यंत्रणा वापरल्या जात आहेत, परंतु तरीही आपण नैसर्गिक आ’प’त्तीं’बद्दल अचूकपणे काही बोलू शकत नाही. अशा परिस्थितीत मच्छीमार त्यांचे काम जी’व मुठीत धरून पूर्ण करतात. नैसर्गिक धो’क्यां व्यतिरिक्त, त्यांना अनेक धोकादायक समुद्री प्राण्यांचा आणि बरेच सं’क्रमण होण्याचा धो’का आहे.

सॉ मशीन आणि तीक्ष्ण साधनांसह काम करणारे : सॉ मशीन आणि तत्सम मशीनच्या कारखान्यात काम करणारे लोक नेहमीच मशीनमधून का’प’ले जाण्याचा धो’का असतो. हे केवळ पोती किंवा पुठ्ठा हाताने का’प’णाऱ्या कर्मचार्‍यांसोबतच घडते. या व्यतिरिक्त, स्वयंचलित आ’रीसह झाडे का’प’ण्याचे काम करणारे देखील मोठ्या जोखमीसह त्यांचे काम करतात करते.

रॅट होल मायनिंग : मेघालयात, अशा प्रकारे खाणींमधून कोळसा काढला जातो.खाणीतून कोळसा काढण्याच्या दरम्यान डोंगरावर एक छिद्र करतात. हा छिद्र सुमारे ३ ते ४ फूट उंच आहे. मग छिद्र आतून खोदले जाते आणि त्यातून कोळसा काढला जातो. या कामात बहुतेक मुले वापरली जातात. कारण ते सहजपणे या छिद्रात प्रवेश करू शकतात. या उद्योगामध्ये नोकरी करणाऱ्या लोकांना फारच कमी पैसे मिळतात. ही नोकरी करत असताना, दरवर्षी डझनभर जी’व जातात.

लँ’ड मा’इ’न रिमूव्हर आणि बॉ’म्ब डिस्पोजल स्क्वॉड : लँ’ड’मा’इ’न डिटेक्टरच्या नोकरीत कोणतीही चूक होण्यास वाव नाही, कारण त्यांना कोणत्याही चुकीची किंमत त्यांना आपला जी’व देऊन मोजावी लागू शकते. बॉ’म्ब विल्हेवाट लावणाऱ्या पथकाच्या जवानांचीही अशीच परिस्थिती आहे. या नौकरीत एका छोट्या चुकीमुळे खुप लोकांचा जी’व जाऊ शकतो.

सीवर कर्मचारी : भारतातील सेप्टिक टाक्या किंवा सीव्हर टँकची दैनंदिन साफसफाईमुळे होणारे मृ’त्यू ही सर्वात धो’का’दायक नोकरीच दर्शवित नाही तर सामाजिक भे’द’भा’व आणि जा’ती आधारित सामाजिक ब’हि’ष्का’र देखील उघडकीस आणते. बरेच कायदे असूनही, यावर बंदी घातली गेली नाही आणि अत्यधिक गरज असल्यास सेप्टिक किंवा सीवर टाकीतील एखाद्या व्यक्तीस उतारण्यासाठी मार्गदर्शक तत्त्वांचे आताही उ’ल्लं’घन केले जात आहे.

यामुळे, दरमहा गटारात उतरलेल्या क्लीनरचा वि’षा’री वायूमुळे मृ’त्यू झाला अशी बातमी येतच असते. सामाजिक न्याय आणि अधिकारिता मंत्रालयाच्या अंतर्गत राष्ट्रीय सफाई करमचारी आयोगाच्या संकेतस्थळावर मिळालेल्या आकडेवारीनुसार 1993 ते 2018 पर्यंत एकूण 676 सफाई कामगार गटारात म’र’ण पावले. तामिळनाडूत सर्वाधिक 194 मृ’त्यू झाले आहेत. त्याचवेळी गुजरातमध्ये १२२, दिल्लीत 33, हरियाणामध्ये 56 आणि उत्तर प्रदेशात 64 लोकांचा मृ’त्यू झाला.

आपल्याला हा लेख कसा वाटला हे आम्हाला कमेंट द्यावारे नक्की कळवा, आम्ही असेच मंनोरंजनात्मक लेख घेऊन येत असतो. तुम्ही या पोस्ट ला Like आणि Share करायला विसरू नका आम्हाला यामुळे आणखी पोस्ट्स लिहायला प्रोत्साहन मिळते. तुमच्याकडे जर काही लेख असतील तर ते आमच्या ईमेल वर पाठवा आम्ही ते लेख तुमच्या नवसहित वेबसाइट वर पब्लिश करू.

Leave a Comment