यंदाची श्री दत्त जयंती आहे खूपच विशेष, जाणून घ्या उपासना, पूजन विधी, मंत्रोच्चार व श्री दत्त जन्मकथा…

मार्गशीर्ष महिन्यातील पौर्णिमा हा भगवान श्री दत्तात्रेयांचा अवतार दिन म्हणून सर्वत्र साजरा केला जातो. हा दिवस दत्तात्रेय जयंती म्हणूनही ओळखला जातो. यावर्षी श्री दत्तात्रेय जयंती दि. २९ डिसेंबर रोजी साजरी करण्यात येणार आहे.

महायोगी प्रभु दत्तात्रेय यांच्या त्रिमूर्ती स्वरूपाची एकत्रितपणे पूजा केली जाते. भगवान दत्तात्रेय हे ब्रह्मा, विष्णू आणि महेश या तिन्ही प्रमुख देवतांचे एकत्रित स्वरूप मानले गेले आहे. पौराणिक शा’स्त्रा’नु’सा’र, एका अतिशय मनोरंजक घटनेनंतर जन्मलेल्या भगवान श्री दत्तात्रेयांचे जीवन देखील खूप रोमांचक, अध्यात्मिक ज्ञान, संस्कार व शिकवणींनी परिपूर्ण आहे. वैदिक मान्यतेनुसार श्रीदत्तात्रेय हे देव आणि गुरू दोन्ही आहेत आणि म्हणूनच त्यांना श्री गुरुदेवदत्त असेही म्हणतात.

धर्म मान्यतेनुसार मार्गशीर्ष महिन्याच्या पौर्णिमेला भगवान दत्तात्रेयांची विधिवत पूजा आणि उपवास केल्याने सर्व इच्छा पूर्ण होतात आणि दु:’खा’च्या वे’द’ना’तू’न मुक्त होते. भगवान श्री दत्तात्रेयांचे तीन चेहरे आणि सहा हात आहेत. एका बाजूला एक गाय आणि दुसरीकडे एक कुत्रा दिसतो. पौराणिक ग्रंथानुसार गुरु दत्तात्रेय यांनी एकूण २४ गुरूंकडून शिक्षण घेतले असून त्यांच्या गुरूंमध्ये निसर्ग, प्राणी पक्षी, मुंग्या, अजगर आणि मानवांचा समावेश आहे.

श्री दत्तपूजा आणि उपवास पद्धत:

  • भगवान दत्तात्रेय, ज्यांना भक्तांमध्ये स्मृतीगामी म्हणून ओळखले जाते, ते भक्तांचे भक्त आहेत आणि केवळ भक्तांच्या स्मरणार्थ प्रसन्न होतात आणि त्यांचे दु:’ख ह’र’ण करण्यासाठी येतात, म्हणूनच त्यांना स्मृती गमी असे म्हणतात. भगवान दत्तात्रेयांची उपासना करण्याची पद्धत अतिशय सोपी आहे,
  • मार्गशीर्ष पौर्णिमेच्या दिवशी सकाळी स्नान केल्यानंतर भगवान दत्तात्रेयांची मूर्ती, चित्र किंवा अगदी मनोभावे स्मरण करा व मनोमन व्रत घ्या.
  • शक्य असल्यास पवित्र नदी किंवा तलावामध्ये स्नान करा.
  • दिवसभर श्री दत्तात्रेय उपवास व नियम पाळा आणि शक्य असल्यास कुत्रा व गाईला खाऊ घाला.
  • भगवान दत्तात्रेयांच्या मूर्ती किंवा प्रतिमेची मनोभावे प्रतिष्ठापना करा.
READ  यंदा अश्या प्रकारे साजरे करा तुळशीचे लग्न, जाणून घ्या शुभ मुहूर्त, आख्यायिका, शास्त्रीय महत्व, विवाह विधी...

देवासमोर बसा आणि धूप, दीप, चंदन, हळद, मिठाई, फळे, फुले इत्यादी पूजेमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या सर्व वस्तूंनी परमेश्वराची उपासना करा.
भगवान श्री दत्तात्रेयांना पिवळ्या फुले व पिवळ्या वस्तू अर्पण करा.
या वेळी तुम्ही,

।।ओम द्रां दत्तात्रेयाय नमः।।
।।ओम द्रां चिरंजीवये नमः।।

या पवित्र मंत्राचा जप करा. या दिवशी स्वतः आनंदी रहा आणि इतर लोकांनाही आनंदी ठेवण्यासाठी कार्य करा.
पूजनानंतर श्री दत्तप्रभूंची आरती करुन, गरीब आणि गरजवंताला सत्पात्री दानपुण्य कार्य करा.

श्री दत्तात्रेय व्रत, पूजन लाभ: मार्गशीर्ष महिन्याच्या पौर्णिमेच्या दिवशी भगवान दत्तात्रेयांचे व्रत ठेवून त्याची उपासना केल्यास सर्व मनोकामना पूर्ण होतात.
भगवान श्री दत्तात्रेयांचे उपवास आणि उपासना केल्याने ती व्यक्ती चु’की’ची संगती व चु’की’च्या मार्गावर जाण्यापासून वाचते व सन्मार्गी बनते.
संतती आणि ज्ञानप्राप्तीची मनोकामना पूर्ण होते. श्री दत्तात्रेयांची उपासना केल्यास सर्व प्रकारच्या न’का’रा’त्म’क उर्जा नष्ट होतात.
पुढील आयुष्यभरासाठी सत्य, ज्ञान, सन्मार्गावर चालण्यास प्रोत्साहन मिळून आधीच्या पापांचे समूळ पा’प’ना’श’न होते.

READ  नवरात्रीमध्ये श्री दुर्गामातेच्या या ९ रूपांची आराधना होते, जाणून घ्या कोणती आहेत ९ रूपे, कोणत्या वैशिष्ट्यांमुळे त्यांना नवदुर्गा म्हणतात...

श्री दत्त जयंती कथा: धार्मिक ग्रंथांनुसार, एकदा पार्वती, लक्ष्मी आणि सरस्वती या तीन देवतांना त्यांच्या पतीव्रता धर्माचा खूप अभिमान, ग’र्व झाला. जेव्हा नारदांना हे अभिमान कळले, तेव्हा ते त्यांचे ग’र्व’ह’र’ण करण्यासाठी तीनही देवींकडे गेला आणि त्यांनी अनुसुया देवीच्या पतिव्रता धर्माची वा’रे’मा’प स्तुती करण्यास सुरवात केली. म’त्स’रा’ने भरलेल्या, देवी नारद गेल्यानंतर देवी अनुसूचा पतीव्रता धर्म भं’ग नि’र्धा’र करतात.

ब्रह्मा, विष्णू आणि महेश या तिघांनाही आपल्या पत्नीह’ट्टासमोर झु’का’वे’च लागले. ते तिघेही भिक्षुक वेशात अनुसूया देवीच्या झोपडीसमोर उभे राहिले. त्यांनी देवी अनुसयाकडे भि’क्षा मागण्यास सुरूवात केली, तिने भि’क्षा वाढायला येताच या तिघांनी भि’क्षा घेण्यास न’का’र दिला आणि भोजन करण्याची इच्छा व्यक्त केली. आदरातिथ्य हा त्यांचा धर्म असल्याचे मानून देवी अनुसूया त्यांच्यासाठी भोजन आणले, परंतु तिन्ही देवतांनी ते ग्रहण करण्यास न’का’र दिला आणि सांगितले की जोपर्यंत तू आम्हाला आपल्या मांडीवर बसवून खायला घालत नाहीस तोपर्यंत आम्ही भोजन ग्रहण करणार नाहीत.

आपल्या पतीव्रता धर्माच्या ब’ळा’व’र, तिने या तिन्ही भिक्षुक देवतांवर महर्षी अत्री यांचे पवित्र चरणांमृत शिंपडले ज्यायोगे तिघेही बालक झाले. या तिघा बालकांना बालरूपामध्ये मांडीवर बसवून भोजन दिल्यानंतर देवी अनुसूयाने त्यांना पाळण्या मध्ये ठेवले. रोज प्रेमाने आणि आपुलकीने त्यांना खायला घालू लागली. बऱ्याच दिवसानंतरही ब्रह्मा, विष्णू आणि महेश घरी परत न आल्याने तिन्ही बायकांनी आपल्या पतींची चिं’ता करायला सुरुवात केली.

READ  फक्त एक इलायची दूर करू शकते तुमच्या जीवनातील सर्व अडचणी, जाणून घ्या कसे...

त्याच्या चु’की’ब’द्द’ल खे’द व्यक्त करत तिघी माता अनुसूयाकडे पोहोचल्या आणि त्या पतिव्रतेसमोर डोके टेकून क्षमा मागितली. माता अनुसूया म्हणाल्या की या तिघांनी माझे दूध प्यायलेले आहे, त्यामुळे त्यांना बालरूपमध्येच राहावे लागेल. हे ऐकून, तिन्ही देवतांनी आपले अंश एकत्र केले आणि त्यापासून एक नवीन अंश तयार केला, ज्याला दत्तात्रेय असे नाव प’ड’ले. त्याचे तीन डोके आणि सहा हात होते. बालरूप श्री दत्तात्रेय रूपात तिन्ही देवता एकत्र जमल्यानंतर, माता अनुसूयाने तिन्ही देवतांवर पती महर्षी अत्री ऋषीचे पवित्र चरणांमृत शिंपडले आणि त्यांना पूर्ववत रूप दिले.

टीप : वरील माहिती ही हिंदू धर्मग्रंथातून संकलित केलेली असून भारतीय संस्कृती, धर्म परंपरा व त्यामागील कारणे, उपाय इ. माहिती सर्वांस व्हावी, हाच प्रांजळ हेतू. मानने न मानने हे व्यक्तिसापेक्ष आहे.
शुभं भवतु: !

आपल्याला हा लेख कसा वाटला हे आम्हाला कमेंट द्यावारे नक्की कळवा, आम्ही असेच लेख घेऊन येत असतो. तुम्ही या पोस्ट ला Like आणि Share करायला विसरू नका आम्हाला यामुळे आणखी पोस्ट्स लिहायला प्रोत्साहन मिळते. तुमच्याकडे जर काही लेख असतील तर ते आमच्या ईमेल वर पाठवा आम्ही ते लेख तुमच्या नवसहित वेबसाइट वर पब्लिश करू.

 

Leave a Comment