त्रिपुरारी पौर्णिमा का साजरी करतात? जाणून घ्या त्रिपुरारी पौर्णिमा साजरी करण्याचा मुहूर्त, महत्व, पूजनविधी सविस्तर…

Advertisement
ताज्या घडामोडी तुमच्या व्हाट्सअँप वर मिळवण्यासाठी आताच LikeUp जॉईन करा. 👉👉👉Join

कार्तिक महिन्याच्या पौर्णिमेला कार्तिक पौर्णिमा किंवा त्रिपुरारी पौर्णिमा असे म्हणतात. दिनदर्शिकेनुसार, प्रत्येक महिना हा पंधरा दिवसांच्या दोन भागात विभागला गेला आहे, ज्याला शुक्ल पक्ष आणि कृष्ण पक्ष म्हणून ओळखले जाते. कृष्णपक्ष चंद्राच्या घटत्या क्रमाने पंधरा दिवस आहे, ज्याचा शेवटचा दिवस अमावस्या, तर शुक्ल पक्षाच्या पंधरा दिवसात चंद्राचा आकार निरंतर वाढतो. शुक्ल पक्षाचा शेवटचा दिवस पौर्णिमा म्हणून ओळखला जातो.

एका वर्षात एकूण बारा पौर्णिमा असतात आणि सनातन धर्मात या सर्व पौर्णिमा काही ना काही उत्सव म्हणून साजऱ्या केल्या जातात. कार्तिक महिन्यात येणाऱ्या पौर्णिमेला त्रिपुरारी कार्तिक पौर्णिमा म्हणतात. या पौर्णिमेला मोठे धार्मिक महत्त्व आहे. असे मानले जाते की देवीदेवतांची दिवाळी या दिवशी होते. या दिवशी गंगा स्नान, दीपदान, हवन-यज्ञ आणि पूजाअर्चनाला विशेष महत्त्व आहे.

Advertisement

यंदा त्रिपुरारी कार्तिक पौर्णिमा मुहूर्त : यावर्षी अधिक महिना आल्यामुळे सन २०२० मध्ये नवरात्र, दसरा, दीपावलीसह सर्व महत्त्वाचे सण महिनाभर पुढे गेले आहेत. या कारणास्तव त्रिपुरारी कार्तिक पौर्णिमा देखील एका महिना उशीराने साजरी होणार आहे. या दिवशीच चंद्रग्रहण देखील आहे. यंदा त्रिपुरारी कार्तिक पौर्णिमा दि. २९ नोव्हेंबर रोजी दुपारी १२:४७ वा पासून सुरू होईल आणि दि. ३० नोव्हेंबर रोजी दुपारी २.५९ वाजता समाप्त होईल.

त्रिपुरारी कार्तिक पौर्णिमेची कथा :  असा विश्वास आहे की, कार्तिक पौर्णिमेच्या दिवशी भगवान शिवशंकरांनी त्रिपुरासुर नावाच्या एका असुरचा वध केला व म्हणूनच या दिवशी त्रिपुरारी कार्तिक पौर्णिमा पूजा करण्यास सुरुवात झाली. या दिवशी भोलेनाथांची उपासना करणाऱ्या भक्तांना या मानवी जन्मातच धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष ही चार फळे मिळतात. असा विश्वास आहे की या दिवशी सर्व देवता पृथ्वीवर येतात आणि आपल्या भक्तांना आशीर्वाद देतात. या दिवशी केलेल्या दानधर्मामुळे शंभर अश्वमेध यज्ञाचे पुण्य लाभते.

See also  या देशात जबरदस्तीने तरुणांना जाड मुलीशी करावे लागते लग्न, कारण ऐकून थक्क व्हाल!
Advertisement

त्रिपुरारी कार्तिक पौर्णिमा महत्व : त्रिपुरारी कार्तिक पौर्णिमेला देव दीपावली म्हणूनही ओळखले जाते, गंगा, नर्मदा किंवा कोणत्याही पवित्र नदीत वा कुंडात स्नान करणे, दीपदान, दान, यज्ञ आणि धार्मिक विधीं इ. साठी विशेष महत्त्व आहे. कार्तिक पौर्णिमेच्या दिवशी केलेल्या दानधर्माचा परिणाम सामान्यपेक्षा कित्येक पटींनी अधिक होतो. त्रिपुरारी कार्तिक पौर्णिमा किंवा देव दिवाळी हा पाच दिवसांचा उत्सव आहे जो देवउठनी वा देवोत्थान एकादशीपासून सुरू होतो. शेवटचा दिवस त्रिपुरारी कार्तिक पौर्णिमा आहे. हा दिवस देव विजयवाली किंवा देव दिवाळी म्हणून देव दिवाळी म्हणूनही ओळखला जातो. मान्यतेनुसार, या दिवशी भगवान शिवने त्रिपुरा राक्षसांच्या भीती पासून देवतांना मुक्त केले होते, म्हणून हा दिवस देवतांनी दिवाळीसारखा साजरा केला होता.

त्रिपुरारी कार्तिक पौर्णिमा उपवास पद्धत: सनातन धर्मात पौर्णिमेचा दिवस विशेष ओळखला जातो, हा दिवस दान व मांगलिक कार्यांसाठी विशिष्ट मानला जातो. या अनुक्रमे, कार्तिकच्या पौर्णिमेला इतर सर्व पौर्णिमेपेक्षा अधिक फलदायी आणि महत्त्वपूर्ण मानले जाते. या दिवसासाठी काही खास कर्मकांडांचा उल्लेख देखील केला आहे, हे केल्याने व्यक्तीला पृथ्वीवरील सर्व सुख आणि मृत्यू नंतर वैकुंठधाम प्राप्त होते.

See also  जॉनी लिव्हरची दोन्ही मुलं आहेत लंडन उच्चशिक्षित, मुलगी आहे खूपच सुंदर आणि मुलाची आहे सिक्सपॅक बॉडी...
Advertisement

त्रिपुरारी कार्तिक पौर्णिमेस काय करावे:

  • या दिवशी त्या व्यक्तीने सकाळी ब्रह्म मुहूर्तामध्ये उठून पवित्र नदी किंवा तलावामध्ये स्नान करावे आणि उगवत्या सूर्याला अर्घ्य द्यावे.
  • यानंतर शिव आणि विष्णूची पूजा केली पाहिजे, शक्य असल्यास रुद्राभिषेक करावा.
  • या दिवशी शिव, संभूती, शांती, अनुसयाची पूजा करावी आणि चंद्रग्रहणाच्या वेळी या सर्व कामांची क्षमायाचना करावी.
  • रात्री बैलाचे दान केल्याने, कार्तिक पौर्णिमेचे व्रत ठेवल्यास शिवची जवळीक प्राप्त होते.
  • या दिवशी व्रत धारकाने गरजू लोकांना अन्न बनवावे. गाय, हत्ती, घोडा, रथ आणि तूप दान केल्यास संपत्ती वाढते.
  • या दिवशी मेंढ्याचे दान केल्याने नकारात्मक ग्रहयोगाने होणाऱ्या त्रासापासून आराम मिळतो.
  • त्रिपुरारी कार्तिक पौर्णिमेच्या दिवशी संध्याकाळी वाहत्या नदीत दीपदान करावे.

त्रिपुरारी कार्तिक पौर्णिमेच्या परंपरा :

Advertisement
  • जवळच असलेल्या पवित्र नदीत स्नान करा.
  • गरजू गरिबांना यथाशक्ती मदत करा.
  • घरात आणि पिंपळाच्या झाडाखाली दिवा लावा.
  • या दिवशी भगवान विष्णू आणि लक्ष्मीचा आशीर्वाद प्राप्त करण्यासाठी, आपण शक्तिशाली विष्णू सहस्त्रनाम स्तोत्र आणि लक्ष्मी स्तोत्र पाठ करू शकता.

त्रिपुरारी कार्तिक पौर्णिमेचे महत्त्व आणि लक्ष्मी प्राप्त करण्यासाठी उपाय :

दर महिन्याला येणार्‍या पौर्णिमेला खूप महत्त्व असते, पण शरद पौर्णिमाप्रमाणेच कार्तिक पौर्णिमा देखील एक मोठी पौर्णिमा मानली जाते. असे म्हणतात की कार्तिक पूर्णिका विश्वाच्या आरंभापासून फार महत्वाची आहे. या दिवशी पवित्र नद्यांमध्ये स्नान, दान करावे.

Advertisement

शिव शंकराच्या संपूर्ण परिवाराची पूजा अवश्य करावी. असे मानले जाते की या दिवशी भगवान शिवने त्रिपुरासुर नावाच्या एका महान राक्षसाचा वध केला होता. या राक्षसाच्या वधानंतर त्रिपुरारी, भगवान शिव यांचे एक नावही प्रसिद्ध झाले. कार्तिक पौर्णिमेवर कार्तिकेयांच्या पूजेलाही महत्त्व आहे. तो सहा कृतिकांचा प्रिय मुलगा मानला जातो. कार्तिक पौर्णिमेवर शिव, संभूती, शांती, प्रीती, अनुसूया आणि क्षमा या नावाच्या कृतींची पूजा केल्यास भगवान शिव आणि त्यांच्या कुटुंबावर विशेष दया येते. याशिवाय या दिवशी भगवान शिव आणि माता पार्वती यांच्यासह कार्तिकेय-गणेशाची पूजा केली पाहिजे. शिव कुटुंबाला मध व दुधाने अभिषेक केल्यास अक्षय फळ मिळतात.
या दिवशी लक्ष्मीची विशेष कृपा मिळण्यासाठी भगवान विष्णूसमवेत देवी लक्ष्मीची पूजा करावी. श्रीसुक्त पाठ करा.

See also  जेव्हा शेतकऱ्यांनी दाखवला होता ताकतीचा हि'सका, तेव्हा इंग्रजांनी सुद्धा शेतकऱ्यांसमोर गुडघे टेकले होते...

त्रिपुरारी कार्तिक पौर्णिमा शुभफलासाठी सोपे उपाय:

Advertisement
  • पौर्णिमेच्या दिवशी, गरीबांना पांढरे कपड्यांसह दूध, मावा मिठाई आणि तांदूळ दान केले पाहिजेत.
  • कार्तिक पौर्णिमेला माता पार्वती आणि कार्तिकेयांची पूजा करावी कारण कार्तिकेयचा हा दिवस वाढदिवस मानला जातो.
  • माता लक्ष्मीला व चंद्राला तांदळाची खीर व गोड भात नैवैद्य दाखवून प्रसन्न करतात.
  • पौर्णिमेच्या दिवशी सकाळी लवकर पिंपळास गोड दूध आणि पाणी द्यावे.
  • देव दिवाळी देखील या दिवशी मानली जाते. दिवाळी प्रमाणेच घरात दिवे लावावे. यामुळे देवतांना आनंद होऊन ते प्रसन्नतेने आशीर्वाद देतात.

टीप : वरील माहिती ही हिंदू धर्मग्रंथातून संकलित केलेली असून भारतीय संस्कृती, धर्म परंपरा व त्यामागील कारणे, उपाय इ. माहिती सर्वांस व्हावी, हाच प्रांजळ हेतू. मानने न मानने हे व्यक्तिसापेक्ष आहे.
शुभं भवतु: !

Advertisement

Leave a Comment

close